Phán đoán thực chia sẻ hư thương vụ S-300 ở Syria từ Việt Nam

Gần đây, thông báo về việc hệ thống phòng không tầm xa S-300 của Nga cập cảng Tartus, Syria khiến chính giới Israel giật mình. Tức thì, Israel dọa sẽ tấn công phủ đầu khi hệ thống này chưa được khai triển hoàn chỉnh trên đất Syria. Để tránh làm phức tạp thêm tình hình, đích thân Tổng thống Nga đã lên tiếng trấn an rằng: “Chúng tôi không muốn phá vỡ cán cân sức mạnh trong khu vực. Giao kèo (bán S-300 cho Syria) đã được ký mấy năm trước. Hiện nó còn chưa được thực hiện”. Dù chưa một tổ hợp hoả tiễn S-300 nào khai hỏa trong thực chiến, nhưng nó vẫn được coi là hệ thống phòng không rất có năng lực, được nhiều quốc gia trên thế giới sử dụng. Cách đây không lâu, vào các ngày 4 và 5/5/2013, Israel đã tiến hành không kích trọng điểm nghiên cứu tại Jamraya, ngoại thành Thủ đô Damacus của Syria. Chiến dịch không kích của Israel toàn thắng. Hệ thống phòng không của Syria lúc đó gần như bất lực trước hoạt động quân sự của Israel. Thế nhưng, nếu sớm triển khai S-300, thời cơ để Không quân Israel “làm mưa, làm gió” trên bầu trời Syria sẽ về không. Thậm chí, được thiết kế là hệ thống phòng vệ, nhưng khi bố trí ở Syria, S-300 sẽ đóng vai trò của một “khí giới tiến công” nếu chính quyền Damacus có ý định “đóng cửa” không phận Israel. Phản ứng của Israel về vấn đề này y sì những gì giới lãnh đạo Nhà nước Do Thái miêu tả khi hay tin Syria đang sở hữu hệ thống tên lửa phòng vệ bờ biển Bastion-P. Hệ thống này đã được Quân đội Syria “khoe” trong một cuộc tập trận diễn ra hồi năm 2011. Thực tại, chỉ riêng sức mạnh của hệ thống Bastion-P đã giúp Syria đánh bại ý chí can thiệp của các nước phương Tây. Bởi đây là “khắc tinh” của các biên đội hàng không mẫu hạm, phương tiện chính dùng để lập “vùng cấm bay” của các nước phương Tây. Do đó, khả năng Syria có thêm lá chắn thép bảo vệ không phận, ta có thể thấy lời dọa dẫm “tiến công phủ đầu” của giới tướng soái Israel hoàn toàn dễ hiểu. Như vậy, có thể thấy tên tuổi của hệ thống S-300 đã gây áp lực khủng khiếp như thế nào lên Israel. Vậy S-300 có sức mạnh như thế nào khiến cho Nhà nước Do Thái đứng ngồi dưng yên? S-300 – Vòm sắt của bầu trời S-300 (SA-20) được coi là hệ thống tên lửa phòng không cơ động, đa kênh dùng để diệt vớ các phương tiện tập kích đường không đương đại của đối phương trong ngày nay và mai sau, gồm các loại tàu bay chiến lược và chiến thuật, các loại tên lửa đạn đạo chiến lược, chiến dịch-chiến thuật ở mọi dải độ cao, vận tốc, trong mọi điều kiện có nhiễu cường độ lớn và các thủ đoạn kỹ, chiến thuật khác. Theo thông số do nhà sinh sản ban bố, S-300 có thể bắn hạ các đích cách xa 150 km ở độ cao 27 km, với thời kì triển khai cực nhanh (chỉ 5 phút). Nhìn chung, “Gia phả” của S-300 có ba nhánh chính gồm: S-300V dùng trong lục quân, S-300F dành cho hải quân, và S-300P dùng cho phòng không. Các biến thể cải tiến được trang bị tên lửa khác nhau. Các đầu đạn hoả tiễn của S-300 nặng khoảng 100 - 143 kg cho từng loại, tất thảy được trang bị một kíp nổ cận đích (phát nổ khi tới gần đích) và một kíp nổ xúc tiếp. Cùng với đó, khi hệ thống radar cũng được “tân trang” để theo kịp những bước phát triển của chiến tranh điện tử. Radar của hệ thống có khả năng song song theo dõi 24 đích, dẫn 4 hoả tiễn tới 4 đích. Tính năng cùng một lúc dẫn nhiều tên lửa tới nhiều đích so với khả năng dẫn mỗi lần 3 tên lửa cho 1 đích duy nhất của SAM-2, thì quả là bước nhảy vọt. Để gia tăng tính năng, các tên lửa được phóng thẳng đứng (phóng lạnh), sau khi rời khỏi bệ phóng mới kích hoạt động cơ để tăng tốc và hướng về mục tiêu. Ưu điểm của hệ thống phóng lạnh là nâng cao tuổi thọ của bệ phóng và giảm tối thiểu các rủi ro khi khai triển tên lửa. So sánh các tính năng với hoả tiễn Patriot của Mỹ thì S-300 PMU1 vượt trội, như: cự ly xoá sổ xa nhất, độ cao xoá sổ cao nhất, vận tốc đích bị xoá sổ lớn nhất; trọng lượng đầu đạn, diện tích che phủ bảo vệ của khí tài hoả tiễn phòng không S-300 PMU1 cũng lớn hơn. “Binh bất yếm trá” Rõ ràng là, “con bài S-300” đang được Nga dùng để mặc cả với các cường quốc khác trong vấn đề Syria. Cách nói mập mờ khiến cho giới quan sát không biết thế nào mà lần, càng khiến các bên có ý định liên tưởng vào Syria thấy khó suy đoán. Thật đúng là “binh bất yếm trá”. Nên, phương Tây chỉ còn biết cứ liệu các điều khoản trông công ước quốc tế để gây sức ngăn cản Nga chuyển giao hệ thống S-300 cho Syria. PGS TS Nguyễn Thanh Hiền phát biểu trong buổi đàm luận PGS TS Nguyễn Thanh Hiền, Tổng biên tập Tạp chí Nghiên cứu châu Phi và Trung Đông cho biết, động thái của phía Nga hoàn toàn là hợp pháp. Bởi đây là các hiệp đồng khí giới đã ký từ trước khi nổ ra cuộc xung đột. Ngoại giả, chính phương Tây đang vi phạm những yêu cầu mà họ đòi hỏi Nga phải thực hiện bằng cách cung cấp vũ khí cho lực lượng nổi dậy ở Syria. Thực tế, việc đưa S-300 vào Syria cũng có nhiều rủi ro. Thứ nhất, hệ thống S-300 chỉ phát huy hiệu quả tối đa trong một thế trận phòng không hoàn chỉnh gồm tầm thấp, tầm trung, tầm cao. Một mình hệ thống S-300 dù mạnh nhưng cũng sẽ trở nên người hùng cô đơn nếu không nhận được sự bao bọc, bảo vệ của các hệ thống phòng không tầm thấp và các lực lượng bảo vệ mặt đất. Song song, S-300 cũng chỉ phát huy sức mạnh khi quốc gia sở tại biên chế đủ số lượng S-300 thành nhiều tiểu đoàn. Còn bây chừ, sự hiện diện của S-300 ở Syria – nếu có thật – chỉ mang tính đại diện. Do đó, ông Saadi Salama, đại sứ Palestine ở Việt Nam cho rằng, rất khó để xác định được thực hư của vấn đề. Nhưng theo nhận định của cá nhân chủ nghĩa của ông Salama, nhiều khả năng là phía Nga chưa chuyển hệ thống S-300 cho phía Syria. Thế nhưng dù sao, uy danh của S-300 cũng đã đủ để phát huy tác dụng ở trong tình hình hiện nay, khi các nước phương Tây nối chia rẽ trong vấn đề Syria. Đồng thời, quân đội Chính phủ Syria đang dành nhiều thắng lợi trước lực lượng nổi dậy. Một số hình ảnh hệ thống tên lửa phòng không S-300 Theotùng san Đông Nam Á